برطرف کردن حواس پرتی و ایجاد تمرکز در کودکان

در کودکان بیش فعال (ADHD)، سطح کمتری از مغز تحریک می‏شود. بدین معنا که آنها به راحتی توسط محرک‎های داخلی و خارجی، دچار حواس پرتی می‏شوند. استفاده از برخی استراتژی‏ها در مدرسه و خانه به بهبود تمرکز، درک مطلب و برطرف شدن حواس پرتی در کودکان کمک می‏کند.

 مقاله راهنمای جامع مدیریت اضطراب کودک برای والدین و مربیان را بخوانید.

حواس پرتی در کودکان

کودکان به راحتی دچار حواس پرتی می‏شوند، تمرکز نمی‏کنند و گوش نمی‏دهند. اولین سؤالی که از والدین باید پرسیده ‏شود این است که آیا کودک برای یادگیری، تمرکز کافی دارد یا خیر؟ کودکی که در مدرسه و هنگام انجام تکالیف، به راحتی دچار حواس پرتی می‎شود به نظر می‏رسد که دانش آموزی بیش فعال با اختلال نقص توجه (ADHD یا ADD) می‏باشد.

کودک بیش فعال به مطالبی که در کلاس عنوان می‎شود گوش نمی‏دهد یا توجه نمی‏کند. او ممکن است رویاپردازی کند، از پنجره به بیرون نگاه کند یا روی صداهای بی ربط یا محرک‎های دیگر متمرکز شود. این موضوع منجر به از دست دادن دروس و آموزش‎های کلاس درس می‌شود.

دلایل حواس پرتی در کودکان

بیش فعالی، فقط ناتوانی در توجه کردن نیست بلکه ناتوانی در کنترل کردن توجه است. سطح تحریک مغز کودکان بیش فعال، بسیار کم می‏باشد. در غربالگری حواس پرتی، توانایی آنها در مقابل برخی اقدامات مانند سر و صدا در راهرو، رفت و آمد در خارج از کلاس یا حتی افکار و احساسات درونی، کاهش پیدا می‏کند.

کودکان بیش فعال زمانی که فعالیتی به اندازه کافی برای َآنها تحریک کننده نباشد، دچار حواس پرتی می‏شوند و به راحتی تمرکز خود را از دست می‎دهند. آنها تلاش می‏کنند تا بر صحبت‎ها یا هر کار دیگری که نیاز به تلاش مداوم ذهنی دارد متمرکز باقی بمانند.

گاهی اوقات، این حواس پرتی می‎تواند عمدی و آزاردهنده به نظر برسد. بیان برخی از جملات مانند «چرا گوش نمیدی؟» نقص توجه را اصلاح نخواهد کرد. اگر کودکان می‏توانستند توجه بهتری داشته باشند، قطعاً این کار را انجام می‎دادند.

برای کشف راه حل و پایان دادن به حواس پرتی در کودکان و کمک به آنها برای تمرکز کردن در انجام تکالیف مدرسه، در کلاس و خانه، راهکارهای زیر را انجام دهید.

مقاله ۱۰ روش کاربردی برای درمان خجالتی بودن کودک را بخوانید.

راهکارهای ایجاد تمرکز در کلاس

۱. چیدمان صندلی‏ها به طور هوشمندانه

 صندلی کودکان بیش فعال، بهتر است در نزدیکی معلم و دور از در و پنجره‏ ها باشد تا ایجاد حواس پرتی در کودکان را به حداقل برسد. کودک با نشستن بر روی صندلی در نزدیکی معلم، تمرکز بیشتری خواهد داشت.

۲. استفاده از لوازم جانبی برای جلوگیری از حواس پرتی

به منظور جلوگیری از جدا کردن کودکان بیش فعال با سایر دانش آموزان در کلاس و جلوگیری از حواس پرتی در کودکان هنگام نشستن بر روی صندلی برای انجام تکالیف یا آزمایشات، به همه دانش آموزان اجازه دهید حریم خصوصی خود را حفظ کرده و از گوشگیر یا هدفون استفاده کنند.

۳. انجام فعالیت‏های جالب و هیجان انگیز

فعالیت‏هایی که کمتر جالب هستند و دارای هیجان زیادی نیستند را با فعالیت‏های جالب‌تر و هیجان انگیز‌تر جایگزین کنید. در صورت امکان، دوره‎های درسی را کوتاه کرده یا گام به گام از یک درس به درس دیگر بروید.

۴. استفاده از سبک‏های مختلف یادگیری

انواع استراتژی‏ها و تکنیک‏های آموزشی را استفاده کنید تا روش مؤثر را پیدا کرده و آن را در کلاس اجرا کنید؛ بنابراین همه دانش آموزان این فرصت را پیدا خواهند کرد که به بهترین شکل، یادگیری دروس را دنبال کنند.

۵. به کارگیری جنبه ‏های دیداری، شنیداری و حرکتی برای یادگیری تمام دروس

به دانش آموزان فرصت دهید تا به صورت مشارکتی، فردی یا گروهی در کلاس فعالیت کنند.

۶. راهنمایی مجدد به جای تنبیه

به جای اینکه دانش آموزی که حواس پرتی دارد را سرزنش کنید تا خجالت بکشد، او را به گونه‌ای دیگر، دوباره راهنمایی کنید. گاهی اوقات پرسیدن سؤالات از کودک بیش فعال که می‎دانید می‎تواند به سؤال، پاسخ درستی بدهد یا استفاده از نشانه ‏های غیرکلامی همچون ایستادن در کنار کودک و ضربه آرام زدن به روی شانه او، می‏توانند کودک را دوباره به کانون توجه برگردانند.

مقاله ۱۳ کاردستی ساده برای كودكان با كمتر از ۳ وسیله را بخوانید.

راهکارهای ایجاد تمرکز در خانه

۱. تعیین برنامه روزانه

برخی از کودکان نیاز دارند تا بین مدرسه و انجام تکالیف مدرسه، فاصله دهند یا بین انجام فعالیت‎ها، استراحت مکرر داشته باشند. متوجه شوید چه چیزی آنها را متمرکز می‏کند تا از حواس پرتی در کودکان و تعلل آنها جلوگیری کنید.

۲. فراهم کردن یک محیط آرام

برخی اوقات بهترین محیط یادگیری در خانه می‏تواند میز آشپزخانه، همراه با پخش یک موسیقی آرام باشد. برای برطرف کردن حواس پرتی در کودکان در خانه، تمام مکان‏های خانه را امتحان کنید تا جایی که مکان یادگیری ایده آل را پیدا کنید.

۳. نظارت بر کودک

بیشتر کودکان بیش فعال برای ادامه کار و فعالیت خود، به نظارت بزرگسالان نیاز دارند. با بهبود اوضاع و بالغ شدن کودک، می‏توانید از نظارت دائمی به سمت نظارت‏های مکرر بروید تا مطمئن شوید کودک در حال انجام تکالیف و کارهای خود می‏باشد.

۴. فراهم کردن زمان استراحت بین انجام تکالیف

پس از اتمام تکالیف، از کودک خود بخواهید تا کمی خود را کش و قوس دهد تا خستگی او برطرف شود یا کمی میان وعده میل کند. این کار کمک کند تا حجم کار کودک، خیلی دیده نشود و قابل کنترل باشد.

۵. تقسیم تکالیف بزرگ به تکالیف کوچک‌ تر

اگر حجم تکالیف کودک، زیاد است می‏توانید آن را به تکالیف کوچک‌تر تقسیم کرده و برای هر تکلیف، یک  هدف مشخص کنید. اگر کودک احساس کند کاری که انجام می‏دهد قابل کنترل است، کمتر دچار حواس پرتی می‎شود.

مقاله راهنمای کامل در مورد نقاشی کودکان و نوجوانان را بخوانید.