۲۰ توصیه علمی برای تربیت کودک شاد و موفق

همه پدر و مادرها آرزو دارند کودک شاد و موفق تربیت کنند. توصیه ‎های زیادی در این زمینه برای والدین وجود دارد؛ اما به توصیه چه کسی باید توجه کرد یا کدام توصیه قابل اعتماد است؟ برای یافتن پاسخ سوالات خود با ما همراه باشید.

مقاله چگونه استقلال طلبی را در کودکان تقویت کنیم را بخوانید.

اگر می‎خواهید فرزند شما یک کودک شاد و خوش فکر با چندین مهارت باشد، به نکات زیر توجه کنید.

۱. خودتان باید فرد شادی باشید

مشکلات عاطفی والدین با مشکلات عاطفی در فرزندان، ارتباط مستقیم دارد. نه تنها والدین با این شرایط تأثیر کمتری بر روی فرزندان خود می‏گذارند بلکه باعث می‎شوند فرزندان غمگین تر شوند. روانشناسان همچنان معتقد هستند والدین شاد، کودک شاد خواهند داشت.

در یک تحقیق از کودکان پرسیده شد: «چه خواسته‌ای از والدین خود دارید؟» پاسخ آنها نه درخواست وقت گذراندن بیشتر با آنها، نه دادن آزادی بیشتر و نه کنترل کمتر بود، آنها از والدین خود می‎خواستند استرس و خستگی کمتری داشته باشند.

۲. توجه کردن به صحبت‏های کودک

زمانی که کودک با شما صحبت می‎کند، تمام توجه خود را به او معطوف کنید. اگر می‎خواهید کودک شاد و موفق داشته باشید برقراری ارتباط خوب و صمیمی با او ضروری است.

یک راه قدرتمند که می‎تواند به شما کمک کند این است که هر زمان که کودک با شما صحبت می‏کند کاملاً به او توجه کنید، یعنی روزنامه و وسایل الکترونیکی خود را کنار بگذارید و واقعاً به صحبت‏های او گوش دهید. این تصمیم،‏ کودک شما را به برقراری ارتباط بیشتر ترغیب می‎کند.

۳. برگزاری جشن‌های خانوادگی

خانواده‏ های شاد در مورد هر اتفاق کوچک و بزرگی جشن می‏گیرند. بعد از پایان یک هفته شلوغ و خسته کننده، نمره خوب، اولین روز مدرسه، ارتقاء شغلی، تعطیلات و حتی مناسبت‏های فصلی. این جشن‏ها می‎توانند خیلی ساده مثل رفتن به پارک باشند یا برگزاری یک مهمانی غافلگیر کننده با جزئیات و بسیار مفصل باشند. برگزاری جشن‏های خانوادگی در داشتن کودک شاد تأثیرگذار است.

۴. اولویت قرار دادن روابط زناشویی

دیوید کد، درمانگر خانواده و نویسنده کتاب تربیت کودک شاد، بیان می‎کند: “خانواده‏ هایی که تمام تمرکز خود را بر روی کودکان می‎گذارند، والدینی مضطرب و خسته و دارای کودکانی سختگیر هستند. امروزه والدین، بیشتر زندگی خود را فدای فرزندان می‎کنند. بزرگ‌ترین هدیه‌ای که می‎توانید به فرزندان خود ببخشید، داشتن یک رابطه زناشویی کامل و سالم است.”

چند نکته ساده برای تقویت رابطه زناشویی را مرور خواهیم کرد:

  • حداقل روزی دو بار یکدیگر را در آغوش بگیرید
  • با روی خوش و خوشحالی به هم سلام کنید
  • از یکدیگر تعریف و تمجید کنید
  • سعی کنید دستان یکدیگر را بیشتر بگیرید
  • رابطه‏ های عاطفی منظم داشته باشید
  • روزانه حداقل 20 دقیقه با یکدیگر گفتگو کنید
  • هر روز بگویید “دوستت دارم”

مقاله ۱۰ روش برای بهبود مداوم زندگی جنسیتان در طول ازدواج را بخوانید.

۵. میل کردن وعده‏ های غذایی در کنار اعضای خانواده

کودکانی که وعده‏ های غذایی خود را به طور منظم با خانواده خود میل می‏کنند، در مدرسه و تقریباً در هر زمینه‌ای نسبت به سایر همسالان خود موفق تر هستند. این کودکان لغات بیشتری را بلد هستند، اعتماد به نفس بیشتری دارند و نمرات بهتری می‏گیرند.

همچنین احتمال نوشیدن الکل، سیگار کشیدن، مصرف مواد مخدر یا مشکلات روانی در آنها کمتر است. به همین دلیل توصیه می‏کنیم برای داشتن کودک شاد اغلب اعضای خانواده با یکدیگر غذا بخورند.

۶. آموزش نحوه مدیریت احساسات به کودک

تحقیقات جان گاتمن، نشان می‏دهد کودکانی که می‏توانند احساسات خود را مدیریت کنند تمرکز بهتری داشته و این موضوع می‎تواند در موفقیت‏های طولانی مدت آنها بسیار اهمیت داشته باشد. این کودکان حتی از سلامت جسمی بهتری نیز برخوردار هستند. اگر می‏خواهید کودک شما احساسات خود را به خوبی مدیریت کند موارد زیر را انجام دهید:

  • مدیریت احساسات خود را به نمایش بگذارید.
  • با کودک خود همدردی کنید.
  • برای او توضیح دهید که همه احساسات قابل قبول هستند اما همه رفتارها قابل قبول نیستند.
  • پیشرفت فرزند خود را تأیید کنید.

۷. آموزش ایجاد روابط معنادار به کودک

جک شنکوف و دبورا فیلیپس، معتقد هستند داشتن روابط قوی برای رشد و آرامش روانی کودکان الزامی است. کودکانی که فاقد این روابط هستند در مدرسه، وضعیت بدتری داشته و به احتمال زیاد با قوانین مدرسه روبرو شده و در نهایت دچار مشکلات روانپزشکی می‏شوند.

کارهایی که والدین می‏توانند برای کمک به فرزندان خود در ایجاد روابط معنادار و داشتن کودک شاد انجام دهند شامل موارد زیر است:

  • والدین باید به نشانه ‏های عاطفی فرزندان خود پاسخ مناسبی دهند. با این کار، فرزندان احساس امنیت بیشتری کرده و اعتماد به نفس آنها افزایش پیدا می‏کند.
  • والدین باید محیطی را برای برقراری دوستی با فرزندان خود ایجاد کرده و به آنها آموزش دهند که دشمنی‎ها و خصومت‎ها را باید حل کنند.

۸. تعیین حد و مرز برای کودک

والدینی که مرزهای معقول و منطقی را برای داشتن کودک شاد تعیین و اجرا می‏کنند، اعتماد به نفس او را افزایش داده و باعث موفقیت او می‏شوند. دکتر نانسی دارلینگ و دکتر لیندا کالدول، بر اساس تحقیقات صورت گرفته به این نتیجه رسیدند: “والدینی که منطق و اصولی که پشت  قوانین هستند را برای فرزندان خود توضیح می‏دهند تأثیر بیشتری بر روی آنها می‎گذارند. آنها با این کار رابطه نزدیک تری با کودک برقرار کرده و آنها را بیشتر درک می‏کنند.”

دارلینگ، درباره والدینی که حد و مرزی را برای کودکان خود تعیین نمی‏کنند به این نتیجه رسیده است که کودکان، تعیین نکردن قوانین از سوی والدین خود را نشانه بی اهمیتی والدین نسبت به خود می‎دانند. این که والدین نمی‏خواهند وظیفه پدر و مادری خود را به درستی انجام دهند. ​​کنترل‏های بیش از حد والدین نیز کار درستی نمی‏باشد. در عین حال کودکان به انجام کارهای خود به حد و حدودی نیاز دارند.

مقاله ۱۰ اصل مهم برای تربیت کودکان که والدین باید آنها را بدانند را بخوانید.

۹. اطمینان از خواب کافی کودک

تحقیقات نشان داده است کودکانی که خواب کافی ندارند:

  • عملکرد مغز آنها ضعیف تر است
  • توانایی تمرکز کردن ندارند
  • چاق می‏شوند
  • خلاقیت کمتری دارند
  • قادر به مدیریت احساسات خود نیستند

لیست ترسناکی است؟ برای کمک به کودکان برای داشتن خواب کافی، یک برنامه منظم برای قبل از خواب تهیه کرده و از فعالیت‏های تحریک کننده بعد از خوردن شام، خودداری کنید.

علاوه بر این، برای داشتن کودک شاد زمان استفاده از نمایشگرها را یک تا دو ساعت قبل از خواب ممنوع کنید. به دلیل اینکه نور آبی دستگاه‏های الکترونیکی بر روی الگوی خواب تأثیر گذاشته و از تولید ملاتونین جلوگیری می‎کند. همچنین می‏توانید اتاق خواب کودک خود را تا آنجا که امکان دارد ساکت و تاریک کنید تا کیفیت خواب او بهبود پیدا کند.

۱۰. تمرکز بر روی روند کار، نه نتیجه آن

والدینی که بیش از حد بر موفقیت کودک خود تأکید می‏کنند، به احتمال زیاد کودکانی با مشکلات روانی و رفتارهای پرخطر تربیت می‏کنند. باید روی روند کار تمرکز کنید. همان‌طور که تحقیقات دکتر کارول دوک نشان می‏دهد، کودکانی که در روند کار بر روی تلاش و نگرش تمرکز می‏کنند نه بر روی دستیابی به نتیجه مطلوب، در بلند مدت به موفقیت‏های بزرگ تری دست پیدا می‏کنند.

بنابراین به دنبال فرصت‏هایی باشید تا رفتار، نگرش و تلاش خوب کودک خود را تأیید و تشویق کنید. هرچه زمان بگذرد، آنها به طور طبیعی به نتایج بهتری خواهند رسید.

۱۱. کاهش زمان تماشای برنامه‌های تلویزیونی

مطالعات نشان می‏دهند که بین افزایش شادی و کاهش تماشای تلویزیون، یک رابطه قوی وجود دارد. به عبارت دیگر، افراد خوشحال کمتر از افراد غمگین، تلویزیون تماشا می‏کنند. مطالعه روی بیش از 4000 نوجوان نشان داده است، کسانی که بیشتر تلویزیون تماشا می‏کنند، بیشتر دچار افسردگی می‏شوند و هرچه این مدت زمان، بیشتر شود افسردگی آنها نیز بیشتر می‏شود.

برای محدود کردن زمان تلویزیون، با کودک خود صحبت کنید. حتی می‏توانید در مورد این موضوع، یک جلسه خانوادگی تشکیل داده و به یک نتیجه قابل قبول دست پیدا کنید تا یک کودک شاد را تربیت کنید.

۱۲. اختصاص زمان برای بازی کردن کودک

وقتی صحبت از بازی کردن می‏شود، منظور بازی‌های ویدئویی نیست. منظور بازی‏های بدون ساختار در فضای باز است. بازی کردن برای یادگیری و رشد کودکان ضروری است. تحقیقات نشان داده است کودکانی که زمان کمی را برای بازی‏های بدون ساختار اختصاص می‎دهند، احتمال بروز مشکلات رشد جسمی، عاطفی، اجتماعی و روانی در آنها بیشتر است.

داشتن کمی بازیگوشی حتی با عملکرد خوب علمی آنها نیز مرتبط است. بنابراین برای داشتن کودک شاد، زمان بیشتری برای بازی‎های بدون ساختار اختصاص دهید تا دانش آموزان بهتری باشند.

مقاله اهمیت بازی در یادگیری و پیشرفت کودکان را بخوانید.

۱۳. اجازه دادن به کودک در انتخاب (حتی نوع تنبیه خود)

در یک تحقیق انجام شده در دانشگاه کالیفرنیا، یکی از اسرار خانواده‏ های شاد، اجازه دادن به کودکان برای برنامه ریزی و تعیین اهداف خود می‏باشد. این کودکان بیشتر به نظم و تمرکز تمایل پیدا کرده و در آینده تصمیمات درست تری می‎گیرند.

محققان همچنین معتقد هستند که بهتر است والدین به فرزندان خود اجازه دهند حتی مجازات‏های خود را خودشان انتخاب کنند. کودکانی که این کار را انجام می‏دهند به ندرت قوانین را زیر پا می‏گذارند. به فرزندان خود اجازه دهید هر زمان که ممکن است فعالیت‏های خود را انتخاب کنند.

دکتر ریچ گیلمن، بیان کرده است کودکانی که فعالیت‏های ساختاری مدرسه را انتخاب و در آنها شرکت کرده‌اند، 24 درصد بیشتر از کسانی که در این فعالیت‏ها شرکت نکردند، از مدرسه رفتن لذت می‏برند. بنابراین با بزرگ‌تر شدن کودک خود، به او این آزادی را بدهید که بیشتر خودش انتخاب کند تا یک کودک شاد و موفق تر باشد.

۱۴. حل کردن درگیری‎های زناشویی

کودکانی که والدین آنها درگیری‏های جدی زناشویی دارند از نظر تحصیلی، عملکرد خوبی ندارند. بیشتر آنها مواد مخدر و الکل مصرف می‏کنند و دچار مشکلات عاطفی هستند.

همانطور که کلی، اظهار کرده است: “از طریق همکاری با دانش آموزان، با بسیاری از والدین آنها نیز ارتباط برقرار کردم و از اینکه بیشتر خانواده‎ها مشکلات زناشویی داشتند شوکه شدم. قطعاً این موضوع بر کودکان تأثیر گذاشته و انگیزه، مسئولیت و اشتیاق را در آنها کاهش می‎دهد.”

اگر در زندگی خود مسائلی دارید که ماه‏ها یا سال‎ها از حل نشدن آن می‎گذرد، از یک درمانگر یا مشاور کمک بگیرید. فرزندان روی شما حساب می‏کنند.

۱۵. تشویق کودک به بخشندگی

تحقیق دکتر مارک هولدر، نشان می‏دهد کودکانی که احساس می‏کنند زندگی آنها معنادار است، شادتر هستند. عاملی که باعث می‌شود آنها زندگی خود را معنادار حس کنند خدمت و کمک به دیگران است. زمانی که داوطلب شده و به دوستان و خانواده خود کمک می‏کنند. بخشنده بودن باعث شادتر شدن کودک می‎شود

همانطور که دکتر ال.بی آکنین، به این نتیجه رسید که کودکان نوپا وقتی هدیه‌ای را به دیگران می‏دهند شادتر از زمانی هستند که هدیه‌ای دریافت می‏کنند. کودک خود را به خدمت به دیگران و بخشندگی تشویق کنید تا یک کودک شاد و موفق باشید. شما باید به عنوان یک خانواده، راهی برای این کار پیدا کنید.

۱۶. خودداری از فریاد زدن  بر سر کودک

دکتر لورا مارکهام، توضیح می‏دهد که چگونه فریاد زدن بر روی فرزندان، می‏تواند به سرعت خانه شما را به یک میدان جنگ همیشگی تبدیل کند. کودکانی که در چنین محیط‌های خصمانه‌ای زندگی می‏کنند بیشتر احساس ناامنی و اضطراب می‏کنند. اگر در آستانه از دست دادن صبر و حوصله خود هستید، بهتر است خود را از این شرایط دور کنید.

قبل از اینکه دوباره با کودک خود صحبت کنید، 10 دقیقه زمان بگذارید و افکار خود را متمرکز کنید. سعی کنید با مربیگری احساسات، خود را کنترل کرده و راه همدلی را برای داشتن کودک شاد تمرین کنید. می‎توانید تصور کنید که یک دوست یا رئیس شما در اتاق در کنار شماست. به این ترتیب، با آرامش بیشتری با فرزند خود صحبت خواهید کرد.

مقاله چه کاری از دست والدین برای کنترل خشم کودک‌شان برمی آید را بخوانید.

۱۷. خلق تصویری مناسب از بدن کودک

داشتن ظاهر بدنی سالم برای دختران از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اگرچه می‏تواند پسران را نیز تحت تأثیر قرار دهد. طبق تحقیقی که توسط موسسه بهداشت کودک انجام شده است، یک سوم دختران 13 ساله از وزن خود ناراضی هستند. علاوه بر این، 69 درصد مادران در مورد بدن خود، در مقابل فرزند خود نظرات منفی می‏دهند و این موضوع بر کودک تأثیر می‏گذارد.

برای ایجاد یک تصویر زیبا از بدن کودک، روش‎های زیر را به کار بگیرید:

  • ورزش کنید و به جای تأثیر ظاهری آن، به مزایای سلامتی آن فکر کنید.
  • بیشتر به شخصیت و رشد مهارت‏های کودک و کمتر به ظاهر او توجه کنید.
  • خانوادگی ورزش کنید.
  • با کودک خود در مورد تأثیر رسانه‌ها در نارضایتی از فرم بدن صحبت کنید.
  • کودک نباید پس از خوردن غذا احساس گناه کند.
  • درباره ظاهر دیگران قضاوت نکنید.

۱۸. آموزش گذشت و فداکاری به کودک

بخشش، عنصری کلیدی است که منجر به شادی در کودکان می‏شود. گذشت نکردن، با افسردگی و اضطراب ارتباط مستقیمی دارد. کودکانی که می‌بخشند، می‌توانند احساسات منفی خود را نسبت به گذشته به احساسات مثبت تبدیل کنند. این میزان رضایت از زندگی، شادی آنها را افزایش می‏دهد.

سعی کنید الگوی فرزند خود باشید. از افرادی که به شما ظلم کرده‌اند کینه نداشته باشید و برای حل درگیری‏های شخصی، پیش قدم شوید. درباره اهمیت بخشش، با فرزند خود صحبت کنید تا او بخشش را به یک سبک زندگی تبدیل و یک کودک شاد باشد.

مقاله ۵ عملی که خلاقیت کودکتان را نابود می‌ کند را بخوانید.

۱۹. آموزش مثبت اندیشی به کودک

جای تعجب نیست که دکتر سلیگمن، طی تحقیقات خود به این نتیجه رسید که کودکانی که خوش بین هستند تمایل به شادی بیشتری دارند. شما می‏توانید با چند راهکار ساده، خوش بینی را در آنها تقویت و کودک شاد تربیت کنید:

  • خودتان نگرش مثبت داشته باشید
  • شکایت نکنید
  • شایعه پراکنی نکنید
  • خوبی‏ها را در دیگران ببینید و آنها را تأیید کنید
  • به کودک خود بیاموزید موضوعات را به صورت مثبت بیان کند
  • با کودکان خود در مورد چالش‏هایی که با آنها روبرو هستند و اینکه این چالش‏ها به رشد آنها کمک خواهد کرد گفتگو کنید

۲۰. تشکیل جلسات منظم خانوادگی

بروس فیلر، نویسنده کتاب اسرار خانواده‏ شاد، توصیه می‏کند برای داشتن کودک شاد، هفته ای یک بار و به مدت 20 دقیقه، یک جلسه خانوادگی داشته باشید و در طول جلسه، سه سؤال را از همه اعضای خانواده بپرسید:

  1. در هفته گذشته چه کارهایی انجام دادید؟
  2. در هفته گذشته چه کاری را نتوانستید به خوبی انجام دهید؟
  3. در هفته پیش رو چه کاری انجام خواهید داد؟

بروس فیلر، ادامه می‎دهد: “هنگامی که من جوان تر بودم، خانواده‌ام جلسات منظمی را تشکیل می‎دادند. این جلسات، خانواده را به هم نزدیک تر و اهمیت روابط خانوادگی را تقویت می‏کرد. هنوز به یاد دارم که از حضور در آن جلسات چقدر هیجان زده بودم. حالا اگر شما قبلاً چنین کاری را انجام نداده‎اید، شما را تشویق به تشکیل جلسات خانوادگی می‎کنم.”

کلام آخر

تربیت فرزندان با اعتماد به نفس، چالش برانگیز است. امیدواریم با انجام این مراحل، کمی از دلهره شما کاسته شده و بتوانید کودک شاد و موفق را تربیت کنید. شما می‏توانید مهارت‏هایی که منجر می‎شود پدر و مادری خوب و عالی باشید را کسب و آنها را گسترش دهید. شما با قدم گذاشتن در هر یک از نکات بالا، وارد چالش جدیدی خواهید شد.

مقاله ۱۰ راهکار برای برخورد با کودک شلخته  را بخوانید.

nima: