لکنت زبان در کودکان نوپا و پیش دبستانی – علل، علائم و درمان

همانطور که کودکان نوپا و کودکان پیش دبستانی شروع به حرف زدن و صحبت کردن می‎کنند، ممکن است کمی در کلمات و نحوه صحبت کردن، دچار مشکل شوند. این موضوع نگرانی‎ها را در مورد لکنت زبان افزایش می‏دهد. به عنوان والدین، شما چگونه باید متوجه شوید که ​​چه زمانی اختلالات طبیعی هستند و چه زمانی باید بیشتر نگران باشید. در ادامه با لکنت زبان در کودکان بیشتر آشنا می‌شوید.

مقاله هر آنچه که باید در مورد اختلال طیف اوتیسم و علائم آن در کودکان بدانید را بخوانید.

اختلالات طبیعی گفتاری

اگر کودکان خردسال در گفتار خود اختلال دارند به عنوان مثال، تکرار کلمات یا عبارات، امری طبیعی است. در حقیقت تقریباً 5 درصد از كودكان در مرحله ای از رشد خود، معمولاً بین سال‎های 2.5 تا 5 سالگی، در گفتار ناپایدار هستند.

همچنین رفت و برگشت کودک از روان صحبت کردن به سمت اختلال و برعکس نیز بسیار شایع است. برخی اوقات این اتفاق بدون هیچ دلیل مشخصی رخ می‎دهد؛ اما اغلب زمانی که کودک هیجان زده، خسته یا عجله برای صحبت کردن دارد، رخ می‏دهد.

قوانین یادگیری زبان

در دوران کودکی، کودکان به سرعت دایره واژگان خود را گسترش داده و قوانین پیچیده زبان را یاد می‎گیرند. این قوانین به کودکان این امکان را می‎دهد تا پیام‎های ساده مانند ” مامان آب” را به جملات طولانی تر و پیچیده تری مانند “مامان آب را در لیوان بریز” تغییر دهند که در این صورت برای صحبت کردن روان، نیاز به هماهنگی حرکتی بیشتری نیز پیدا خواهند کرد و ایجاد اختلال در این مسیر، امری طبیعی است.

تشخیص لکنت زبان در کودکان

در اکثر کودکان نوپا و کودکان پیش دبستانی، بیشتر اختلالات پس از مدت کوتاهی به خودی خود از بین می‎روند؛ اما در برخی از کودکان، اختلالات ادامه پیدا کرده و علائم لکنت زبان آشکارتر می‎شوند. دریافت به موقع کمک حرفه ای، بهترین فرصت را برای کاهش لکنت زبان در کودکان فراهم می‎کند.

اما والدین چگونه می‎توانند تفاوت بین اختلالات معمولی که از بین می‎روند و علائم اولیه اختلالات غیرمعمولی که ممکن است نشانه لکنت زبان باشند را تشخیص دهند؟ در ادامه با چند روش برای تشخیص اختلال معمولی از لکنت زبان آشنا شوید.

اگر کودک شما واقعاً لکنت زبان دارد، ممکن است در یک کلمه اولین صدا را بکشد و بگوید: “سسسسسردمه“، یا حرف را مانند “ن ن ن ن ن ن نگاه کن” تکرار کند. علاوه بر این، کودکانی که لکنت دارند اغلب رفتارهای دیگری مانند پلک زدن چشم، جمع کردن دهان، نگاه کردن به پهلو و پرهیز از تماس چشمی را از خود نشان می‏دهند.

مقاله علائم افسردگی و خودکشی در کودکان و راههای درمان را بخوانید.

عوامل مؤثر  لکنت زبان در کودکان

متخصصان به طور قطع نمی‏دانند که چه عواملی باعث لکنت زبان در کودکان می‎شود؛ اما بیشتر آنها معتقدند هستند که اختلالات گفتاری، در نتیجه عوامل مختلفی رخ می‌دهد. این اختلالات می‎تواند شامل یک یا چند مورد باشد:

ژنتیک

اکثر کارشناسان اتفاق نظر دارند که لکنت زبان یک بخش ژنتیکی دارد. شصت درصد از همه افرادی که لکنت زبان دارند یکی از اعضای نزدیک خانواده آنها، لکنت زبان دارد.

لکنت پیشرونده

بسیاری از کودکان خردسال از 18 ماهگی تا 2 سالگی لکنت خود را پشت سر می‎گذارند، زیرا مهارت‎های گفتاری و زبانی خود را تقویت می‎کنند. معمولاً این فرم از لکنت زبان موقتی است.

عوامل عصبی

تحقیقات نشان داده است افرادی که لکنت زبان دارند نسبت به افرادی که فاقد اختلال گفتاری هستند، پردازش زبان متفاوت تری دارند. در برخی از موارد به نظر می‎رسد در نحوه انتقال زبان از طریق مغز مشکلی وجود دارد؛ اما دانشمندان دقیقاً نمی‎دانند چرا این اتفاق رخ می‎دهد.

ریسک فاکتورهای لکنت زبان در کودکان

عوامل دیگری وجود دارند که می‎توانند به شما در پیش بینی اختلال لکنت زبان در کودکان کمک کنند که آیا مشکلات اختلال برای بیش از چند ماه ادامه خواهد داشت یا خیر.

  • سابقه خانوادگی: بزرگ ترین پیش بینی که آیا احتمال دارد کودک لکنت زبان دارد یا خیر، بررسی سابقه خانوادگی است.
  • جنسیت: پسران خردسال دو برابر دختران خردسال دچار لکنت می‎شوند و پسران در سن دبستان 3 تا 4 برابر بیشتر از دختران لکنت زبان دارند.
  • سن: کودکانی که از 4 سالگی دچار مشکل می‎شوند، بیشتر از کسانی که از سنین پایین تر لکنت زبان را تجربه می‏کنند، دچار لکنت مداوم می‎‏شوند.
  • اختلالات گفتاری و زبانی: این اختلالات به احتمال زیاد لکنت کودک را افزایش می‎دهند.

مقاله شناسایی هوش چندگانه کودکان و راههای تقویت آن را بخوانید.

مشورت با پزشک

اگر نگران صحبت کردن فرزند خود هستید بهتر است برای ارزیابی کودک، با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید. ارزیابی کامل کودک توسط یک آسیب شناس گفتار و زبان می‎تواند به شما کمک کند تا بهتر تشخیص دهید که آیا لکنت زبان کودک ادامه دارد یا خیر. آسیب شناسان گفتار و زبان به والدین کمک می‎کنند تا بهترین روش عملکرد را انتخاب کنند.

رویکردهای درمانی لکنت زبان در کودکان

درمان زود هنگام لکنت زبان در کودکان از اهمیت بسیاری برخوردار است؛ چرا که احتمال برطرف شدن لکنت زبان در کودکی، قبل از ورود به دبستان زیاد است. دو روش درمانی اصلی برای لکنت زبان وجود دارد:

  • درمان غیرمستقیم: در درمان غیرمستقیم، آسیب شناس گفتار و زبان به والدین کودک کمک می‎‏کند تا نحوه ارتباطات خود را اصلاح کنند. رویکردهای غیرمستقیم در کاهش یا حتی از بین بردن لکنت در بسیاری از کودکان خردسال مؤثر بوده است.
  • درمان مستقیم: در درمان مستقیم، آسیب شناس گفتار و زبان با کودکان به تنهایی یا در گروه‎های کوچک کار می‏کند و به آنها استراتژی‎های گفتاری خاصی برای بیان کلمات و کاهش تنش در هنگام لکنت را آموزش می‏دهد. علاوه بر این، درمان مستقیم به کودک کمک می‎کند تا تفاوت بین گفتار روان و لکنت زبان را درک کند.

بعد از 7 سالگی بعید به نظر می‎رسد که لکنت زبان کاملاً از بین برود؛ اما هنوز هم پس از 7 سالگی، درمان می‎تواند به کودک در کنترل لکنت خود به طور مؤثری کمک کند. کمک به توسعه مهارت‎های لازم برای مدیریت شرایط دشوار و شرکت کامل در مدرسه و فعالیت‎ها نیز بسیار مؤثر است. برای كودكان بزرگ تر، گفتار درمانی برای كاهش شدت و تأثیر لكنت همچنان سودمند، امیدوارکننده و مؤثر می‎باشد.

مقاله راهنمای جامع مدیریت اضطراب کودک برای والدین و مربیان را بخوانید.

وظایف والدین برای برطرف کردن لکنت زبان در کودکان

در ادامه با چند روش که والدین می‌توانند برای بهبود لکنت زبان کودکان استفاده کنند، آشنا شوید:

کاهش استرس در برقراری ارتباط

تکنیک‏های مختلفی برای کاهش فشار به کودک در شرایط گفتاری وجود دارد. بازنویسی سؤالات به صورت نظر مانند، ” امروز در مدرسه بازی کردی، حتماً سرگرم کننده بود” به جای “در مدرسه چه کار کردی؟” یک روش مؤثر است. والدین همچنین می‎توانند موقعیت‎هایی که باعث لکنت فرزند می‏شوند را کاهش و تغییر دهند.

صحبت کردن در مورد لکنت زبان

هنگامی که کودکان نسبت به لکنت زبان خود آگاه هستند بهتر است صریح باشید و با آنها صحبت کنید. به آنها بگویید که صحبت کردن با ایراد، اشکالی ندارد. اگر به نظر نمی‏رسد که کودک از این مسئله آگاه است، تا زمانی که به یک آسیب شناس گفتار و زبان مراجعه نکرده اید نیازی به مطرح کردن آن نیست.

صبوری کردن

به کودکان وقت بدهید تا حرف‎های خود را تمام کنند، عجله نکنید و حرف آنها را قطع نکنید. به آنها نگویید “آرام‌تر صحبت کن” یا “در مورد چیزی که می‎خواهی حرف بزنی اول فکر کن” عباراتی از این قبیل برای کودکانی که لکنت زبان دارند مناسب نیست.

الگوپذیری از عادت‏های گفتاری خوب

والدین می‏توانند از عادت‌های گفتاری که به کاهش لکنت زبان در کودکان کمک می‎کنند مانند با طمانینه صحبت کردن، مکث بیشتر بین جملات و آرامشبخش بودن گفتار استفاده کنند.

مشورت با متخصص

روش‎های زیادی برای پیدا کردن یک آسیب شناس گفتار و زبان خوب وجود دارد. متخصص اطفال می‎تواند توصیه ‎های مفیدی را ارائه دهد. کودکان زیر 3 سال می‎توانند از طریق برنامه مداخله زودهنگام کلامی، ارزیابی رایگان دریافت کنند؛ اما اگر کودک بیش از 3 سال باشد والدین می‎توانند برای ارزیابی رایگان، از خدمات دولتی استفاده کنند.

جمع ‌بندی

هنگامی که 50 درصد از صحبت کردن کودکان را تکرار، طولانی شدن و انسداد کلمات و جملات تشکیل می‌دهد، نشانه لکنت زبان در کودکان است. در این صورت باید فوراً با یک گفتار درمان متخصص، مشورت کنید. انجام تمرینات لکنت در خانه می‎تواند به کودک کمک کند تسلط و اطمینان بیشتری در حین اشتراک گذاشتن افکار خود به دست بیاورد.

مقاله ۱۰ روش کاربردی برای درمان خجالتی بودن کودک را بخوانید.