چگونه استقلال طلبی را در کودکان تقویت کنیم؟

کودکان از سنین پایین یاد می‌گیرند که چگونه استقلال پیدا کنند. نوزادان از زمانی که متولد می‌شوند برای رسیدن به استقلال تلاش می‌کنند. آن‌ها اصرار دارند که خودشان بطری را در دست بگیرند یا غذا بخورند. کودکان نوپا با تاکید اعلام می‌کنند «من این کار را انجام می‌دهم». مهارت‌های فکری، کلامی، اجتماعی و عاطفی کودکان در سن پیش دبستانی رشد پیدا کرده و می‌توانند بیشتر کارها را به تنهایی انجام دهند. برای این که بتوانید وابستگی کودک را کم کنید و او را برای دستیابی به استقلال از راه درست تشویق کنید، مطالب زیر را مطالعه کنید. 

مقاله ۱۰ اصل مهم برای تربیت کودکان که والدین باید آنها را بدانند را بخوانید.

حفظ تعادل در کودک بین تمایل او به استقلال طلبی و محدودیت‌ها

تمایل کودک به استقلال نه تنها با بزرگ‌تر شدن او از بین نمی‌رود، بلکه ادامه نیز پیدا خواهد کرد. شما باید به موضوعات مختلفی فکر کنید و تعادل را در آنها را رعایت کنید.

کودک دوست دارد شب در خانه دوست خود بماند و بخوابد، کودک تمایل به پیدا کردن دوست‌های جدید دارد، حتی باید به فعالیت‌های فوق برنامه و انتخاب رشته ورزشی او نیز فکر کنید. از همه ترسناک‌تر فکر کردن به در اختیار گذاشتن سوییچ ماشین به کودک نوجوان است که حالا می‌تواند رانندگی کند.

شما باید سبک ارتباطی و روابطی خود را زمانی که کودک در سن پیش دبستانی است تغییر داده و با آگاهی بیشتری با او رفتار کنید تا وابستگی کودک کاهش پیدا کند.

راهکارهای مفید برای کاهش وابستگی کودک به والدین

۱) دادن فرصت تصمیم گیری به کودک

اگر می‌بینید که با کودک پیش دبستانی خود در حال کلنجار رفتن هستید، از خود بپرسید آیا این مسئله یک سال دیگر اهمیت دارد یا خیر؟ در بسیاری از موارد، این کلنجار رفتن‌ها مشکلی را به وجود نخواهند آورد. اجازه دهید کودک پیش دبستانی شما تصمیم گیری کند.

معمولاً این والدین هستند که همیشه در زمینه‌های ایمنی، سلامت و رفاه حرف آخر را می‌زنند؛ اما کودک پیش دبستانی می‌تواند با تصمیم گیری‌های کوچک خود به شما کمک کند. مثلاً انتخاب کتاب برای مطالعه یا انتخاب فیلم برای تماشا کردن در یک دورهمی خانوادگی.

۲) پیشنهاد گزینه برای همکاری با یکدیگر

یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای کم کردن وابستگی کودک، تقویت استقلال در او و کمک به رشد مهارت‌های تفکر انتقادی در کودکان نوپا و پیش دبستانی، ارائه گزینه‌هایی است که هر دو، هم کودک و هم والدین می‌توانند در آن مورد نظر داده و صحبت کنند.

به عنوان مثال، بسیاری از کودکان دوست دارند لباسی که هر روز به تن می‌کنند را خودشان انتخاب کنند؛ اما هنوز برای انتخاب لباس مناسب به راهنمایی‌های شما نیاز دارند. اجازه دهید کودک خودش لباس را انتخاب کند؛ اما برخی از محدودیت‌ها را برای او تعیین کنید. به عنوان مثال، بگویید “بیرون هوا سرد است پس بهتر است شلوار بپوشی”

۳) انعطاف پذیری در اجرای برنامه‌ها

همراهی و سازگاری با کودکان، کمک می‌کند تا احساس امنیت پیدا کنند، اما سختگیری باعث می‌شود آنها  حالت خشمگین و تدافعی به خود گرفته و با شما مقابله کنند. یک برنامه ریزی مشخص داشته باشید تا کودک بداند با چه چیزی قرار است رو به رو شود. البته می‌توانید با توجه به نظرات کودک در صورت لزوم، تغییراتی را در برنامه ایجاد کنید.

به عنوان مثال، شما یک قانون دارید که به هنگام صرف شام خانوادگی تلویزیون و یا هر دستگاه دیگری باید خاموش باشد. این یک قانون کاملاً منطقی است؛ اما می‌توانید کمی مهربان باشید و به کودک خود اجازه دهید تا برنامه تلویزیونی مورد علاقه خود را تا انتها دیده و شام را کمی دیرتر، حدود 15 دقیقه بعد میل کنید. این تصمیم گیری کوچک در خانواده، روحیه همکاری را تقویت می‌کند و به کاهش وابستگی کودک می‌انجامد.

۴) حمایت از رشد کودک

لو ویگوتسکی نظریه پرداز دوران کودکی، از رویکرد چارچوب سازی رشد کودکان برای آموزش مهارت‌های جدید استقبال کرده است. طبق نظریه او باید مهارت‌هایی که کودک فرا گرفته است را شناسایی کرده و برای یادگیری مهارت‌های جدید که کمی دشوار هستند به او کمک کنید.

شاید کودک پیش دبستانی بتواند پیراهن یا شلوار خود را به تنهایی بپوشد؛ اما هنوز پوشیدن جوراب و به پا کردن کفش را یاد نگرفته است. کودک خود را به یادگیری این مهارت‌ها ترغیب کرده و چند روز این مهارت‌ها را با هم تمرین کنید. خیلی زود او مهارت جدید را به طور مستقل انجام خواهد داد و وابستگی کودک به شما کمتر می‌شود.

 مقاله ۵ عملی که خلاقیت کودکتان را نابود می‌ کند را بخوانید.

۵) تشویق به ریسک پذیری

به عنوان والدین، وظیفه دارید کودک خود را از خطرات محافظت کنید. البته دقت داشته باشید بین خطر و ریسک پذیری تفاوت وجود دارد.

خطر، امری غیرقابل پیش بینی و غیرقابل کنترل است که می‌تواند به احتمال زیاد به کودک شما آسیب وارد کند. مانند عبور و مرور یا دست زدن به مواد سمی. اما ریسک سلامتی ممکن است کمی شما را بترساند؛ اما به رشد کودک کمک کرده و منجر به کاهش وابستگی او می‌شود .

بعد از صحبت با کودک در مورد قوانین ایمنی و خطرات احتمالی، می‌تواند کارهایی مانند دوچرخه سواری یا بالا رفتن از درختان را انجام دهد. در یک ریسک سلامتی، شما وظیفه خود را انجام داده و نکات لازم را برای ایمنی کودک بیان کرده‌اید و حالا او خطرات احتمالی را می‌داند و باید بین انجام کار و خطرات آن، یکی را انتخاب کند.

۶) پذیرفتن اشتباهات کودک

زمانی که کودکان کوچک هستند حمایت و پشتیبانی از آنها خوب است؛ اما هرچه آنها بزرگ‌تر می‌شوند نمی‌توانیم مورد حمایت خود قرار دهیم. چرا که همیشه در کنار آنها نیستیم. برای کم کردن وابستگی کودک، باید از همان سن کم اجازه دهیم اشتباه کند، آزمون و خطا کند تا بیشتر یاد بگیرد.

۷) آماده سازی محیط برای دستیابی به موفقیت

نحوه مرتب کردن خانه می‌تواند در کاهش وابستگی و رشد استقلال کودک تأثیرگذار باشد. زمانی که خانه را مرتب نگه می‌دارید کودک می‌داند هر چیزی را در کجا باید قرار دهد.

به عنوان مثال، کفش باید در جاکفشی و لباس‌ها در جالباسی باید قرار بگیرد. اسباب بازی‌ها در سطل‌های مشخص شده در اتاق بازی یا اتاق خواب قرار بگیرند. در آشپزخانه ظروف پلاستیکی را در طبقات پایین قرار داده و به کودک خود یاد دهید چگونه یک میان وعده یا یک فنجان آب تهیه و میل کند.

سخن پایانی

از زمانی که کودک در سن پیش دبستانی است به تدریج برخی مسئولیت‌ها را به او واگذار کنید. فرزند شما باید از همان کودکی بداند که شما بهترین حامی و مشوق او هستید. کودکانی که مستقل هستند قابل تحسین می‌باشند و هر پدر و مادری به داشتن یک فرزند مستقل غبطه می‌خورد. فرزند شما نیز می‌تواند یکی از آنها باشد.

هدف اصلی شما به عنوان والدین، باید کاهش وابستگی کودک، ایجاد عزت نفس و اعتماد به نفس در او باشد تا در آینده و در سن بزرگسالی فرد مستقلی باشد. امیدواریم مطالبی که در این مقاله ذکر شده است، به رشد استقلال کودک شما کمک کافی کرده باشد.

 مقاله اهمیت بازی در یادگیری و پیشرفت کودکان را بخوانید.

nima: