چه کاری از دست والدین برای کنترل خشم کودک ‌شان برمی آید؟

اگر کودکی ۲-۱ ساله دارید، احتمالا با توانایی ابراز احساسات و اظهار بسیاری از احساسات غیرقابل تحملشان و عدم کنترل خشم آنها آشنایی دارید. ممکن است کودک تان خیلی سریع از روی خوشحالی بخندد و چند ثانیه بعد اوقات تلخی کند و عصبانی شود. اوقات تلخی رفتاری معمول میان کودکان است. با وجود اینکه کودکتان نسبت به زمان نوزادی اش، توانایی بیشتری دارد، اما تا وقتیکه نتواند صحبت کند و نیازهایش را به شما بگوید، هنوز کنترل کمی روی محیط اطرافش دارد.

این عوامل میتواند باعث عجز و ناامیدی کودکتان شود و ناامیدی خیلی سریع میتواند موجب  خشم و عصبانیتش شود. بیشتر کودکان همزمان با رشدشان، اوقات تلخی را کنار میگذارند و توانایی بیشتری در مهارت های ارتباطی شان کسب میکنند و صبور بودن را یاد میگیرند. تا زمانی که کودکتان به این نقطه برسد، میتوانید مراحلی که در ادامه برای کنترل خشم کودک معرفی شده اند را طی کنید تا به کودک تان کمک کنید که خشم خود را کنترل کند و از بروز اوقات تلخی اش، جلوگیری کنید. 

مقاله مرتبط: راهکارهایی برای اینکه کودکان به حرف والدین خود گوش دهند

علائم اولیه عصبانیت کودک

کودکان میخواهند با اوقات تلخی شان، به ناامیدی و عصبانیت خود واکنش نشان دهند. مرکز مطالعات پزشکی کودکان یال، اظهار داشت: “کودکان کوچکتر از ۴ سال ممکن است به طور میانگین درهفته، بیشتر از ۹ بار اوقات تلخی کنند. بیشتر بچه ها زمانی که وارد مهدکودک میشوند، دیگر این عصبانیت و اوقات تلخی ها را ندارند.” ازجمله رفتارهایی که در کودکان 1 و 2 ساله با اوقات تلخی و عصبانیت آنها در ارتباط است، عبارتند از:

  • گریه کردن
  • جیغ کشیدن
  • گاز گرفتن
  • دست و پا زدن
  • کوبیدن پاها به زمین
  • هل دادن و زور گفتن
  • زدن و اذیت کردن
  • پرتاب وسایل

 معمولا کودکان با پیشرفت مهارت های رشدی شان، دیگر این اوقات تلخی و عصبانیت ها را کنار میگذارند. با یاد دادن راهکارهای مناسب کنترل خشم کودکان، میتوانید به آنها کمک کنید.

آیا والدین باید درمورد اوقات تلخی وعصبانیت کودکشان نگران شوند؟

  • اگر مواردی که در ادامه معرفی شده را مشاهده کردید، با پزشک کودکتان مشورتی داشته باشید:
  • هر روز کودکتان اوقات تلخی کند و عصبانی شود
  • با وجود تلاش شما برای کنترل خشم کودکتان، مرتبا اوقات تلخی کند و این اوقات تلخی ها مدت زمان زیادی طول بکشند
  • درمورد اینکه کودکتان حین اوقات تلخی به خودش یا دیگران صدمه برساند، نگرانی داشتید

محرک های معمول عصبانیت کودکان

کودکان زمانی که به یک چالش برخورد میکنند یا نمیتوانند نیازهایشان را به شما بگویند و یا از نیازهای اساسی شان محروم میشوند، میتوانند عصبانی شوند.

بعضی از محرک های معمول اوقات تلخی و عصبانیت کودکان، عبارتند از:

  • عدم توانایی در گفتن احتیاجات و نیازهایشان
  • بازی با یک اسباب بازی یا انجام فعالیتی که از آن سر در نمی آورند
  • احساس خستگی یا گرسنگی
  • تغییر در روال عادی کارهای معمول و قابل انتظار روزانه شان
  • اثر متقابل بین کودک با خواهرو برادرش یا با کودکی دیگر
  • نرسیدن به آنچه که میخواهد

همچنین بعضی از عوامل میتوانند کودک را نسبت به اوقات تلخی کردن، حساستر کنند، ازجمله:

  • تجربه اظطراب در دوران نوزادی
  • تفاوت های خلق و خویی
  • ژنتیک
  • محیط اطراف کودک
  • فعالیت خانواده
  • روش تربیت

مقاله مرتبط: چه کار کنیم وقتی فرزندانمان دائما با یکدیگر دعوا می‌کنند؟

چگونه به کنترل خشم کودک کمک کنید

کودکان در سن ۳-۱ سالگی، در مهارت های تقلید رفتار دیگران و ارتباط برقرار کردن، بسیار پیشرفت میکنند. این پیشرفت ممکن است به کم کردن اثر محرک های عصبانیت، کمک کند. بیشتر کودکان در سن ۴ سالگی، بیشتر میتوانند احساساتشان را بیان کنند و با دیگران به اشتراک بگذارند و بیشتر میتوانند مهارت های حرکتی ظریف  و غیرظریفشان را بدست آورند.

با وجود اینکه نمیتوانید بر رشد کودکتان سرعت ببخشید، اما راهکارهای زیادی وجود دارند که میتوانید از آنها استفاده کنید تا به کودکتان کمک کنید تعداد دفعات اوقات تلخی و خشم خود را کنترل و کم کند. بعضی از این عوامل نسبت به دیگر عوامل ممکن است روی کودکتان مؤثرتر عمل کنند. و روشهایی که بر کودکان دیگرتان یا بر کودکان خانواده های دیگر تأثیر داشتند، بر این کودکتان تأثیر نداشته باشند. علاوه بر این، روشهایی که قبلا بر کنترل خشم کودکتان تأثیر داشتند، ممکن است بر اوقات تلخی های بعدی شان تأثیر نگذارند.

اولین کاری که برای کنترل خشم کودک تان باید انجام دهید این است که مطمئن شوید به خودش یا دیگران، آسیبی نرساند. کودکان، اغلب در زمان خشم کنترل کمی روی خودشان دارند. ممکن است در زمان عصبانیت کودک تان بخواهید او را به مکان امن تری ببرید، مثلا اگر در خانه هستید او را به اتاق خوابش ببرید و یا اگر بیرون هستید، او را به مکانی آرام و به دور از ماشین ها و آدم ها ببرید. وقتی کودکتان در جای امنی قرار گرفت، راهکارهای زیر را برای کنترل خشم کودک انجام دهید:

  • رفتارش را نادیده بگیرید و اجازه دهید تا عصبانیتش فروکش کند، اگر خارج از خانه و یا در حال رانندگی باشد، کار بسیار سختی خواهد بود. اگر درحال رانندگی هستید و خطری وجود ندارد، ماشین را به کنار جاده برانید تا عصبانیت کودکتان فروکش کند. اگر بیرون و میان جمعیت هستید، به خودتان یادآوری کنید که این اوقات تلخی ها عادی هستند و بهترین کاری که در آن لحظه میتوانید برای کودکتان انجام دهید آن است که اجازه دهید احساساتش را ابراز کند.
  • با یک کتاب یا اسباب بازی، حواس کودکتان را پرت کنید. اگر بتوانید در لحظه شروع عصبانیت کودک، حواسش را پرت کنید، روش بسیار مؤثری برای کنترل خشم کودکتان خواهد بود. اما زمانی که عصبانیتش شدید باشد، تأثیر نخواهد داشت.
  • اگر کودکتان بیشتراز۲ سال سن دارد، موقعیتش را تغییر دهید یا او را به مکان آرامی ببرید. گاهی اوقات با از بین بردن محرک میتوان به آرام کردن کودک کمک کرد.
  • کودکتان را نگه دارید تا آرام شود. با توجه به شدت عصبانیت کودکتان، بهتر است روی زمین بنشینید و او را در آغوش بگیرید، در اینصورت اگر بخواهد دست و پا بزند و فرار کند، خطر افتادن روی زمین وجود ندارد.
  • پائین بیایید تا هم قد کودکتان شوید و با لحنی آرام و چشم درچشم با او صحبت کنید.
  • برای صحبت کردن با کودکتان درمورد موقعیتتان، محدودیت تعیین کنید. ممکن است نیاز باشد تا فروکش کردن عصبانیت کودکتان، صبر کنید. این درمورد بچه های بزرگتر، مؤثرتر است.
  • دراین موقعیت کمی شوخ طبع باشید اما نه به قیمت ناراحت کردن کودکتان. سعی کنید در صورت و لحنتان تغییری ایجاد کنید و ادا در بیاورید یا کارهای دیگری انجام دهید که میدانید کودکتان را خوشحال میکند.
  • با کودکتان ارتباط برقرار کنید تا احساساتش را تأیید کنید و به او کمک کنید که احساساتش را اظهار کند. بگذارید بداند که ناراحتی و ناامیدی اش را میفهمید و از نظر شما، داشتن چنین احساساتی بدون مشکل است.

همچنین بسیار مهم است که دربرابر میل به تنبیه کردن کودکتان به خاطر اوقات تلخی اش، مقاومت کنید. تنبیه میتواند منجر به افزایش رفتارهای پرخاشگرانه کودکتان شود و بیشتر ناامیدش کند. در این مراحل رشد، تنها راه ابراز احساسات کودکتان، اوقات تلخی است. اجازه دادن به بیان احساساتشان به آنها کمک میکند تا بهتر احساسات خود را درک کنند و هرچه بزرگتر میشوند، به طور متناسبی عواطفشان را کنترل کنند.

مقاله مرتبط: ۵ دلیل مهم برای اثبات نامناسب بودن تنبیه بدنی برای تربیت کودکان و معرفی ۵ روش مؤثرتر

چگونه به کودکتان کمک کنید تا کمتر عصبانی شود؟

اوقات تلخی بخش قابل انتظاری از دوران کودکی است و جلوگیری از همه ی آنها، ممکن نیست. اما روشهایی وجود دارند که به کمک آنها میتوانید خشم کودکتان را کنترل کنید، ازجمله:

  • تا جایی که امکان دارد، انجام کارهای عادی روزمره تان را ادامه دهید.
  • انتظار و آمادگی ایجاد تغییرات در کارهای عادی کودکتان یا محیط اطرافش را داشته باشید. زمانی که در آخرین لحظات برنامه ها تغییر میکنند یا کارها آنطور که انتظار میکشیدید پیش نمیروند، سعی کنید نگرش مثبتی داشته باشید. این کار موجب میشود تا کودکتان الگوهای رفتاری که دوست دارید را از خود نشان دهد.
  • به کودکتان کمک کنید تا احساساتش را با کلمات یا با تقلید از رفتارها، مثلا با پای کوبیدن به زمین، اظهار کند.
  • وقتی کودکتان با مانعی روبرو شد، او را راهنمائی کنید تا مشکلش را حل کند.
  • وقتی کودکتان رفتارهای خوبی نشان میدهد، با جایزه ای تشویقش کنید.
  • از قرار دادن کودکتان در محیطی ناخوشایند خودداری کنید یا اسباب بازی های خیلی پیچیده که مناسب سن او نیستند را در اختیارش قرار ندهید.
  • احساسات خود را کنترل کنید و از عصبی شدن خودداری کنید.

انتظار نداشته باشید که کودکتان همیشه شاد و خوشحال باشد. کودکان هم مثل همه ی مردم، احساسات گوناگونی دارند. با او صحبت کنید و از او بخواهید تا احساساتش را به شما بگوید و به او کمک کنید تا احساسات مختلفش را درک کند.

چه زمانی باید درخواست کمک کنیم؟

اوقات تلخی وعصبانیت کودکان، قابل پیش بینی است و احتمالا اگر در زمان کوتاهی و حتی اگر روزانه هم رخ دهد، نگرانی وجود ندارد. اگر دفعات اوقات تلخی ها بیشتر شد و مدت زمان زیادی طول کشید، یا به طور ناگهانی اتفاق افتاد، با پزشک کودکتان مشورتی داشته باشید. اگر اوقات تلخی ها بیش از حد شود و موجب آسیب فیزیکی به او یا به دیگران شود و کودکتان در معرض خطر باشد، به یک پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید.

پزشک ممکن است به شما توصیه کند که عصبانیت یا اوقات تلخی کودکتان را دنبال کنید تا به شما کمک کند دلیل اصلی آنرا بفهمید. ممکن است درمورد روشهای مختلف کنترل خشم کودک هم با شما صحبت کند. در بعضی موارد ممکن است پزشک شما را به یک متخصص رشد کودک و یا به یک متخصص سلامت روانی کودک ارجاع دهد، تا به شما کمک کنند اگر دفعات اوقات تلخی کودکتان بیشتر یا شدیدتر از قبل شد، مورد مراقبت قرار گیرد.

به خاطر داشته باشید که درخواست کمک از متخصص و مداخله اولیه ممکن است کمک کند تا بهتر و زودتر خشم کودک را کنترل کند، این کار میتواند مدت زمانی طولانی به کودکتان در مدرسه، خانه، و دیگر محیط ها، کمک کند.

مقاله مرتبط: کودک آزاری- راهنمایی برای پدر و مادرها و پرستاران بچه

نتیجه

بیشتر کودکان، عصبانیتی که منجر به اوقات تلخی میشود را تجربه میکنند. در زمان اوقات تلخی شان سعی کنید از راهکارهایی برای کنترل خشم کودکتان استفاده کنید که تأثیرگذار باشند. میتوانید با ادامه ی روال عادی برنامه روزانه، از بعضی عصبانیت ها جلوگیری کرده و بعضی ها را کمتر کنید. به کودکتان کمک کنید تا احساساتش را اظهار کند. نمیتوانید از همه ی عصبانیت ها جلوگیری کنید، اوقات تلخی و عصبانیت، بخشی طبیعی از دوران و محیط کودکی هستند.

اگر درمورد تعداد دفعات عصبانیت کودکتان و خطر آن برای کودکتان و دیگران نگران هستید، با پزشک کودکتان مشورت کنید.

nima: