راهنمای کامل لکه بینی در بارداری – علائم، علل و انواع

مشاهده لکه بینی در بارداری مخصوصاً در سه ماهه اول امری رایج است و معمولاً دلیلی برای نگرانی آن وجود ندارد؛ اما از آنجا که خونریزی گاهی اوقات می‌تواند نشان دهنده یک مسئله جدی باشد باید از علل احتمالی آن آگاه شده و برای اطمینان از سلامتی خودتان و نوزادتان، تحت نظر پزشک قرار بگیرید و توسط او معاینه شوید.

مقاله پرولاکتین چیست و چه تاثیری روی زنان دارد را بخوانید.

لکه بینی در سه ماهه اول بارداری

حدود 20٪ زنان در 12 هفته اول، مقداری خونریزی و لکه بینی بارداری دارند. دلایل احتمالی خونریزی در سه ماهه اول عبارتند از:

لکه بینی لانه گزینی

  • از آنجا که تخمک بارور شده شما، خود را در پوشش رحم قرار می‌دهد، ممکن است طی شش تا 12 روز اول، لکه بینی طبیعی داشته باشید.
  • ممکن است بعضی از زنان به علت داشتن چنین خونریزی و لکه بینی‌هایی متوجه بارداری خود در ماه‌های ابتدایی نشوند. این خونریزی و لکه بینی معمولاً کوتاه و ناچیز بوده و ظرف چند ساعت تا چند روز رفع می‌شود.

سقط جنین

از آنجا که احتمال سقط جنین در 12 هفته اول بارداری بیشتر است، یکی از بزرگترین نگرانی‌ها در مورد لکه بینی بارداری در سه ماهه اول رخ می‌دهد.

با این حال، لکه بینی در سه ماهه اول لزوماً نمی‌تواند به معنای مرگ جنین یا سقط باشد. در حقیقت در بیش از 90 درصد زنانی که لکه بینی واژینال را سه ماهه اول را تجربه می‌کنند، اگر ضربان قلب در سونوگرافی رویت شود، سقط جنین اتفاق نخواهد افتاد.

علائم دیگر سقط جنین عبارتند از:

  • گرفتگی‌های شدید شکم
  • بافتی که از واژن عبور می‌کند

بارداری خارج رحمی

معمولاً در بارداری خارج رحمی‌، جنین لقاح یافته در خارج از رحم، در لوله رحمی لانه گزینی می‌کند. ممکن است با ادامه رشد جنین، لوله رحمی ناگهان بترکد و به دنبال آن، زندگی مادر نیز به مخاطره بیفتد.

اگرچه بارداری خارج رحمی به طور بالقوه خطرناک است؛ اما موردی نایاب بوده که فقط در حدود 2٪ از بارداری‌ها رخ می‌دهد. گرفتگی شدید یا درد در ناحیه تحتانی شکم، سرگیجه و ضعف از دیگر علائم بارداری خارج رحمی است.

بارداری مولار (بیماری تروفوبلاستیک بارداری)

در این بیماری نادر در داخل رحم، به جای اینکه جنین رشد کند در اصل یک بافت غیر طبیعی رشد می‌کند. در بعضی موارد بسیار نادر این بافت می‌تواند یک بافت سرطانی باشد و به سایر قسمت‌های بدن سرایت کند. حالت تهوع و استفراغ شدید و بزرگ شدن سریع رحم، علائم دیگر بارداری مولار است.

دلایل دیگر خونریزی و لکه بینی بارداری عبارتند از:

تغییرات دهانه رحم

در دوران بارداری، خون اضافی به دهانه رحم جریان می‌یابد. انجام نزدیکی یا آزمایش پاپ اسمیر که باعث تماس اجسام اضافه با دهانه رحم می‌شود نیز می‌تواند باعث وقوع لکه بینی بارداری شود. در این صورت برای این نوع لکه بینی نباید زیاد نگران بود.

عفونت

هرگونه عفونت دهانه رحم، واژن یا عفونت مقاربتی (مانند کلامیدیا، سوزاک یا تبخال واژینال) می‌تواند در سه ماهه اول بارداری باعث ایجاد لکه بینی و خونریزی شود.

مقاله چه زمانی باید آزمایش پاپ اسمیر را انجام دهید را بخوانید.

لکه بینی در سه ماهه دوم و سوم بارداری

قاعدتاً لکه بینی‌ها و خونریزی‌هایی که در اواخر بارداری اتفاق می‌افتد باید جدی‌تر تلقی شود، چرا که ممکن است نشان دهنده مشکلی جدی در مادر یا جنین باشد. در صورت مشاهده هرگونه خونریزی و لکه بینی در سه ماهه دوم یا سوم، در اسرع وقت با پزشک خود تماس بگیرید.

دلایل احتمالی لکه بینی بارداری در ماه‌های آخر عبارتند از:

جفت سرراهی

منظور از وضعیت جفت سرراهی، وضعیتی است که در آن جفت به شکل غیرطبیعی در بخش تحتانی رحم قرار گرفته و دهانه رحم یا بخشی از آن را مسدود می‌کند.

در اواخر سه ماهه سوم، مشکل جفت سرراهی بسیار کم اتفاق می‌افتد و در هر 200 بارداری ممکن است فقط در یک مورد اتفاق بیفتد. جفتی که باعث وقوع این خونریزی و مشاهده لکه بینی شده است (که در بعضی مواقع علائم بدون درد دارد)، یک مورد اورژانسی به حساب آمده که باید برای مداوای آن به سرعت به پزشک مراجعه کرد.

جدا شدن جفت

در این مورد که در حدود 1% از بارداری‌ها رخ می‌دهد، جفت قبل یا در هنگام زایمان یا استخر خون بین جفت و رحم، از دیواره ‌های رحمی جدا می‌شود. کندگی یا جدا شدگی یا قطع، می‌تواند هم برای مادر و هم برای جنین بسیار خطرناک باشد. سایر علائم و نشانه ‌های جدا شدن جفت، درد شکم، لخته شدن خون در واژن، حساسیت و کمر درد هستند.

پارگی رحم

در موارد نادر، زخم حاصل از سزارین قبلی می‌تواند در دوران بارداری باز شود و موجب لکه بینی بارداری شود. البته پارگی رحم می‌تواند بسیار خطرناک باشد و به سزارین اضطراری احتیاج شود. درد و حساسیت در عضله ‌های شکم از علائم این عارضه هستند.

پارگی سرویکس (وازا پرویا)

در این شرایط بسیار نادر، عروق خونی جنین در حال رشد در بند ناف یا جفت از دهانه کانال زایمان عبور می‌کنند. وازا پرویا می‌تواند برای جنین بسیار خطرناک باشد، زیرا در این عارضه، رگ‌های خونی می‌توانند پاره شوند و باعث خونریزی شدید در جنین و از بین رفتن اکسیژن خون و در نهایت، مرگ او شود. ضربان قلب غیرطبیعی جنین و خونریزی بیش از حد، از علائم وازا پرویا است.

زایمان زودرس

 لکه بینی بارداری و خونریزی واژینال در ماه‌های آخر بارداری می‌توانند از نشانه‌ های بدن برای زایمان باشد. چند روز یا چند هفته قبل از شروع زایمان، پلاگین مخاطی که دهانه رحم را می‌پوشاند و مقداری خون در آن وجود دارد از واژن خارج می‌شود. «نمایش خونین» عنوانی است که برای توصیف این عارضه، از آن استفاده می‌کنند.

اگر خونریزی، لکه بینی بارداری و علائم زایمان قبل از هفته سی و هفتم بارداری آغاز شد، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید. زیرا ممکن است در معرض زایمان زودرس قرار گرفته باشید. انقباض، ترشحات واژن، فشار شکم و درد در ناحیه کمر از علائم زایمان زودرس هستند.

سایر دلایلی که ممکن است منجر به خونریزی و لکه بینی بارداری در ماه‌های آخر شود، شامل موارد زیر می باشد:

  • آسیب به دهانه رحم یا واژن
  • پولیپ
  • سرطان

مقاله آنومالی چیست؟ اسکن ناهنجاری‌های جنین در هفته ‌های ۱۸ تا ۲۱ بارداری  را بخوانید.

اگر در دوران بارداری، متوجه خونریزی و لکه بینی غیر طبیعی شدیم، چه باید بکنیم؟

از آنجایی که خونریزی واژینال و لکه بینی بارداری در هر سه ماهه بارداری می‌تواند نشانه ‌ای از یک مشکل باشد، با پزشک خود تماس بگیرید. با استفاده از پد بهداشتی یا نوار بهداشتی میزان خونریزی خود را بررسی و ثبت کنید (به عنوان مثال در مورد رنگ آن که می‌تواند صورتی، قهوه ای یا قرمز باشد؛ و یا حالت آن که می‌تواند صاف یا پر لخته باشد بررسی‌های لازم را ثبت کنید).

هرگونه بافتی که از واژن شما خارج شده است را برای آزمایش به پزشک خود نشان دهید. اگر هنوز خونریزی دارید یا در حال خونریزی هستید، باید بگوییم لازم نیست در لکه بینی‌ بارداری و مشاهده لخته، از تامپون استفاده کنید. البته باید در این زمان رابطه برقرار نکنید.

واضح است که برای بررسی مشکل، به تجویز پزشک باید سونوگرافی انجام دهید. سونوگرافی واژن و شکم غالباً با هم تجویز شده و انجام می‌شوند تا ارزیابی کامل بر روی مشکل شما صورت گیرد.

در صورت مشاهده علائم زیر که می‌تواند نشانه سقط جنین یا مشکل جدی دیگری باشد، سریعاً به اورژانس مراجعه کنید یا با 115 تماس برقرار کنید:

  • درد یا گرفتگی شدید در ناحیه شکم
  • خونریزی شدید (می‌تواند بدون درد یا با درد باشد، در هر حال امری خطرناک است و باید به پزشک مراجعه کنید.)
  • خروج و تخلیه محتوای بافتی از واژن
  • سرگیجه یا غش
  • تب بیش از ۴۰ درجه و بیشتر یا لرز

مقاله چرا دوش واژینال به خانم‌ها توصیه نمی‌شود را بخوانید.