هفته پنجم بارداری : علائم، نکات و سایر موارد

تغییرات بدنی شما

بسیاری از زنان در طی هفته پنجم بارداری، به این موضوع پی می برند. در این هفته چرخه قاعدگی زنان متوقف می شود و آزمایش بارداری نیز می بایست در این هفته، مثبت شود. در ادامه در خصوص آن چه که در هفته پنجم بارداری رخ می‌دهد، نکاتی ذکر شده است.

مقاله تقویم هفته به هفته بارداری را بخوانید.

جنین شما

هفته پنجم بارداری، سراغاز دوره جنینی است. این هفته، همان زمانی است که سیستم ها و ساختارهای بدن جنین مانند مغز، قلب و نخاع شروع به شکل گیری می کنند.

در هفته پنجم بارداری، قلب جنین با سرعت ثابتی ضربان میزند؛ اگرچه ممکن است تا یک یا دو هفته آینده، جنین توسط سونوگرافی قابل تشخیص نباشد.

در این هفته جفت جنین نیز شروع به رشد میکند و در این مرحله کودک همچنان شباهتی به یک نوزاد ندارد. (جنین به سرعت در حال رشد است اما همچنان بسیار کوچک است و اندازه ای در حدود نوک یک خودکار دارد.)

سرویس بهداشت ملی تخمین زده است که در هفته پنجم بارداری، جنین حدودا 2 میلی متر میباشد و بدن مادر نیز در حال کسب امادگی برای تغییرات بزرگ بارداری است.

 در این هفته، میزان هورمون های بارداری به سرعت در حال افزایش است و رحم نیز شروع به رشد می‌کند. تا چند ماه آینده ممکن است کسی متوجه باردار بودن شما نشود اما شما علایم مختص بارداری را تجربه خواهید کرد.

رشد دوقلوها در هفته پنجم بارداری

در هفته پنجم بارداری ممکن است شما بتوانید از طریق انجام سونوگرافی زودتر از موعد، به تعداد جنین های خود پی ببرید. نوزادان شما دراین مرحله به صورت میلی متری دیده می شوند اما ممکن است در هفته های بعدی بارداری، دو ساک حاملگی و یا حتی دو قطب جنینی بسیار کوچک قابل مشاهده باشد.

گاها ممکن است در مراحل اولیه، دو کیسه حاملگی تشخیص داده شود اما در سونوگرافی های بعدی تنها یک نوزاد دیده میشود. به این پدیده سندرم قل ناپدید شده می‌گویند. ( لازم به ذکر است که علت علمی این پدیده هنوز مشخص نیست.) در چنین شرایطی ممکن است دچار گرفتگی عضلانی و خونریزی های شدید شوید و حتی ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید.

مقاله بیست ماده ای که زنان باردار میبایست به رژیم غذایی خود اضافه کنند را بخوانید.

علایم هفته پنجم بارداری

 در هر زن، علایم بارداری منحصر به فرد و در عین حال غیر قابل پیش بینی است. دو زن میتوانند بارداری سالم و موفقی داشته باشند بدون آنکه علایم یکسانی را تجربه کرده باشند. به همین ترتیب ممکن است فردی در اوایل بارداری دچار تهوع باشد اما از هفته پنجم بارداری به بعد هیچ حالت تهوع نداشته باشد.‌

افزایش سریع هورمون گنادوتراپین جفت انسانی و هورمون پروژسترون، علت ایجاد بسیاری از علایمی است که خانم های باردار تجربه میکنند.

علایمی که ممکن است در هفته پنجم بارداری تجربه کنید، عبارتند از

  • تهوع صبحگاهی
  • سرگیجه
  • تکرر ادرار
  • حساسیت بویایی
  • گرفتگی عضلات شکمی
  • خونریزی واژینال
  • خستگی شدید
  • تغییرات پستانی
  • ولع غذایی یا بی اشتهایی
  • یبوست
  • افزایش ترشحات واژن
  • نوسانات خلقی

۱) تهوع صبح گاهی

فریب کلمه صبحگاهی را نخورید. حالت تهوع و استفراع ممکن است در هر ساعتی از شبانه روز به سراغ شما آید. در حالی که تهوع صبحگاهی معمولا از هفته ششم بارداری آغاز میشود؛ اما برخی از مادران، بسیار زودتر آن را تجربه می کنند.

مصرف چندین وعده غذایی کوچک در طول روز (به جای 2 یا 3 وعده غذایی بزرگ) ممکن است به تسکین این علایم کمک کند. اگر با وجود رعایت نکته فرق، معده شما همچنان توانایی نگهداری مواد غذایی و مایعات را نداشت به پزشک خود مراجعه کنید.

این موضوع ممکن است نشانه استفراغ بدخیم بارداری باشد. (این بیماری صورت جدیدی از تهوع صبحگاهی است) گاها حتی لازم است که بیمار برای درمان در بیمارستان بستری شود!

۲) سرگیجه

فشار خون مادر در دوران بارداری کمتر از حد طبیعی است و همین امر ممکن است به سرگیجه و حتی غش و ضعف منجر شود. اگر سرگیجه دارید، چنانچه ایستاده اید بنشینید و یا اگر در حال رانندگی هستید اتومبیل را متوقف کرده و کنار بزنید.

۳) تکرر ادرار

با بزرگ شدن رحم ممکن است فشار بیشتری به مثانه وارد شود و به احتمال زیاد این امر باعث تکرر ادرار میشود. هرگاه احساس نیاز کردید، فورا به دستشویی بروید تا دچار عفونت مثانه نشوید و علاوه بر آن مقدار مایعات بیشتری بنوشید.

۴) گرفتگی شکمی

 ممکن است در دوران بارداری دچار گرفتگی عضلات شکم و یا نفخ شوید. این مسئله می‌تواند ناشی از لانه گزینی تخمک و یا کشش رحم باشد. سرفه، عطسه و یا تغییر موقعیت و حالت بدن می تواند این گرفتگی ها را تشدید کند. اگر چه گرفتگی های خفیف چندان خطرناک محسوب نمی‌شوند، اما در صورتی که درد و گرفتگی تسکین نیافت و ادامه دار بود فوراً به پزشک مراجعه کنید.

۵) خونریزی واژینال

خونریزی خفیف که به آن لکه بینی نیز می گویند در زمان توقف قاعدگی معمولا به عنوان خونریزی کاشت جنین در نظر گرفته می شود. بسیاری  از مادرانی که بارداری خود را با سلامتی به اتمام می رسانند، کل سه ماهه اول بارداری خود را دچار لکه بینی بوده اند.

۶) خستگی

با افزایش مقدار هورمون پروژسترون ممکن است احساس خستگی و خواب آلودگی به سراغ شما آید. خستگی در دوران بارداری و در سه ماهه اول بسیار شایع است، اما برخی از زنان در تمام دوران بارداری این مسئله را تجربه می‌کنند.

۷) تغییرات پستانی

ممکن است با تغییر در میزان هورمون ها سینه های شما حساس، متورم ، دردناک و بزرگتر شوند. این مسئله یکی از اولین علائم بارداری است و ممکن است بلافاصله پس از حاملگی ظاهر شود.

۸) ولع غذایی و یا بی اشتهایی

تغییر هورمون ها می تواند منجر به تغییر در اشتهای شما شود. برای مثال ممکن است در این دوران نسبت به غذاهایی که قبلاً از خوردن آنها لذت می بردید بی میل  شوید و یا حتی هوس غذاهایی را کنید که قبلاً لب به آنها نمی زدید. ولع غذایی و یا بی اشتهایی، امری شایع در دوران بارداری میباشد.

۹) یبوست

در این دوران غذای شما در دستگاه گوارش کندتر  حرکت می کند تا مواد مغذی زمان بیشتری برای جذب شدن به خون و رسیدن به جنین داشته باشند. این تاخیر در جابه‌جایی مواد غذایی می‌تواند به یبوست منجر شود. مصرف بیشتر فیبر و نوشیدن زیاد مایعات می‌تواند به رفع و یا بهبود یبوست کمک کند.

۱۰) افزایش ترشحات واژینال

ترشحات واژن در دوران بارداری امری طبیعی تلقی می‌شوند. این ترشحات باید باریک، سفید یا شیری رنگ و دارای بوی خفیف باشند.  اگر ترشحات شما به رنگ سبز و یا زرد باشد و بوی زننده ای داشته باشد و یا با قرمزی و خارش ناحیه تناسلی همراه باشد، می بایست سریعاً به پزشک مراجعه کنید چرا که این امر احتمالاً نشانه عفونت واژینال است.

۱۱) نوسانات خلقی

بارداری می تواند احساسات متفاوتی را در شما برانگیزد. نه تنها ایده متولد شدن یک کودک جدید به خودی خود باعث ایجاد استرس عاطفی میشود بلکه تغییر در هورمون‌های شما نیز ممکن است بر احساسات شما تاثیر بگذارد. طبیعی است که احساسات مختلفی از قبیل سرخوردگی، اندوه، اضطراب، ترس و خستگی را تجربه کنید. اما اگر این احساسات افراط گونه بود و بیش از چند روز به طول انجامید، فورا با پزشک خود مشورت کنید.

مقاله آیا درد لگن و کیست تخمدان می‌تواند نشانه سرطان باشد را بخوانید.

علائم هشدار دهنده سقط جنین

 طبق مطالعات دانشکده زنان و زایمان آمریکا، حدود ۱۰ درصد از بارداری‌ها به سقط ختم می‌شوند. شایع‌ترین علامت سقط جنین، خونریزی واژینال است. این خونریزی شدید از لکه بینی‌ است و ممکن است حاوی لخته های خون باشد. علائم دیگر سقط جنین عبارتند از: گرفتگی شکم، لگن و یا کمر درد شدید

در صورت تجربه هرگونه خونریزی در دوران بارداری با پزشک خود صحبت کنید.

حاملگی خارج رحمی و یا حاملگی لوله‌ای مولار نوعی بارداری است که در خارج از رحم رخ می‌دهد و عمدتا در لوله های فالوپ صورت می‌گیرد. این نوع بارداری معمولا  دوام پذیر نیست (جنین از بین می‌رود)  و برای مادر نیز کشنده محسوب می‌شود.علائم حاملگی خارج رحمی شامل خونریزی واژن، درد لگن، گرفتگی شکمی (احتمالاً در یک سمت)، درد شانه، سرگیجه و یا غش می باشد.

اگر علائم بارداری خارج رحمی را دارید سریعاً به پزشک مراجعه کنید.

۵ نکته در خصوص بارداری سالم

۱- برای نخستین قرار ملاقات با پزشک خود برنامه‌ریزی کنید: مراجعه به پزشک برای معاینه و چکاپ برای گذراندن یک بارداری سالم ضروری است. پزشک به شما یاد می دهد که برای سالم نگه داشتن کودک خود به مدت ۹ ماه ، چه اقداماتی را انجام دهید.

۲- ویتامین های لازم برای دوران بارداری را مصرف کنید: این ویتامین ها که حاوی مقادیر زیادی فولیک اسید هستند می‌توانند خطر ابتلا به برخی نقایص مادرزادی را کاهش دهند . در حال حاضر بسیاری از این ویتامین ها، اسیدهای چرب امگا ۳، دوکوزاهگزانوئیک و اسید ایکوزاپنتانوئیک  مورد نیاز بدن را تامین می‌کنند. این مواد برای رشد صحیح مغز و چشم کودک بسیار حیاتی هستند و همچنین باعث مغذی تر شدن شیر مادر میشوند.

۳- غذاهای سالم مانند میوه ،سبزیجات ،غلات کامل، پروتئینهای بدون چربی، حبوبات، آجیل و لبنیات را به رژیم غذایی خود اضافه کنید: حفظ رژیم غذایی در سلامت کودک تاثیرگذار است.

۴- اطمینان حاصل کنید که مواد غذایی حاوی پروتئین به طور کامل پخته شده اند  و از مصرف غذاهای دریایی با جیوه بالا و لبنیات غیرپاستوریزه خودداری کنید تا از ابتلای کودک خود به عفونت جلوگیری نمایید.

۵- سیگار نکشید و از مصرف بیش از حد الکل و کافئین دوری کنید و از خوردن داروهای مضر خودداری نمایید؛ چرا که عوامل فوق می توانند به کودک شما آسیب برساند. برخی از داروهای تجویزی و بدون نسخه نیز در دوران بارداری بی خطر محسوب نمی‌شوند. به پزشک خود در مورد تمام داروها، ویتامین ها، مکمل ها و گیاهان دارویی که مصرف می کنید اطلاع دهید.

افزایش وزن در هفته پنجم بارداری

 ممکن است در هفته پنجم بارداری کمی نفخ داشته باشید و همین امر می‌تواند به افزایش وزن اندک منجر شود؛ اما به طور کلی در اوایل بارداری اضافه وزن چندانی دیده نمی شود.

مقاله هر آنچه که میخواهید در مورد بارداری بدانید را بخوانید.