هفته چهلم بارداری : علائم، نکات و سایر موارد

اگر احساس می‌کردید که این روز هرگز فرا نمی‌رسد، با کشیدن دست خود بر کمر و شکم خواهید فهمید که شما رسما هفته چهلم بارداری را می‌گذرانید. تبریک می‌گوییم! شما همه مراحل را پشت سر گذاشته و به خط پایان رسیده اید.

در تمام طول دوران بارداری رحم شما مانند خانه ای گرم و دنج برای جنین بوده است، پس ممکن است نوزاد خیلی مشتاق بیرون آمدن از جایگاه امن خود نباشد.

شاید یک ساعت یا یک هفته دیگر انتظار شما به پایان برسد، بنابراین در این چند روز یا چند هفته چه کاری باید انجام دهید؟ در این‌ مقاله هر آنچه که باید در این هفته بدانید، آمده است اینکه چگونه در اوج انتظار صبور باشید.

مقاله تقویم هفته به هفته بارداری را بخوانید.

تغییرات جنین در هفته چهلم

در این هفته جنین قدی برابر با ۱۹ تا ۲۲ سانتیمتر دارد و وزن او ۵/۲ تا ۵/۳ کیلوگرم یا به عبارتی تقریبا به اندازه یک خربزه است، البته این قد و وزن‌ در جنین‌ها متفاوت است. به دلیل افزایش قد و وزن جنین، در این هفته جای او در رحم بسیار تنگ شده است، پس اگر حرکات و ضربه زدن‌های کمتری احساس می‌کنید، نگران نباشید.

سعی کنید نفس عمیق بکشید، کمی آب بنوشید، دراز بکشید و تعداد ضربات جنین را بشمارید. در واقع باید در یک ساعت، ده ضربه را احساس کنید، اگر این طور نبود، با پزشک خود تماس بگیرید تا شما و جنین را مورد بررسی قرار دهد.

در حالت ایده آل باید جنین در هفته چهلم بارداری به حالت تولد یعنی سر به پایین، قرار گرفته باشد اما اگر پزشک بعد از معاینه، وضعیت جنین را به حالت سر پا یا بریچ تشخیص داد، (یعنی همه اعضای بدن او به جز سر به دهانه رحم نزدیک هستند) پزشک ممکن است شکم شما را با رعایت اصول، مورد فشار قرار داده تا جنین جای خود را تغییر دهد، اما اگر این کار فایده ای نداشت ناامید نشوید. هنوز وقت هست که نوزاد حالت خود را تغییر دهد.

تغییرات بدن در هفته چهلم  بارداری

ممکن است احساس کنید، طولانی ترین یا سریع ترین 40 هفته عمر خود را گذرانده اید. اکثر مادران در این مرحله از بارداری تقریبا ۱۵ تا ۲۰ کیلو اضافه وزن داشته و از نظر احساسات، کمی عصبی هستند. شما دوست دارید هر چه زودتر زایمان کنید، ولی قسمت گیج کننده همین جا است که تصمیم گیرنده شما نیستید، مگر این که بخواهید به وسیله القای فشار برنامه ریزی شده، زایمان کنید.

اما به شما مژده می‌دهیم که این وضعیت پایدار نمی‌ماند و شما در موعد مقرر خود زایمان خواهید کرد، این موعد مقرر در بیشتر خانم‌های باردار هفته چهلم بارداری است. تقریبا از هر 100 خانم باردار، بارداری دو نفر بیشتر از چهل هفته طول می‌کشد.

تعیین زمان زایمان

اگر هیچ علائمی ندارید و در یک بارداری سالم به سر می‌برید، ممکن است پزشک به شما اجازه دهد یک هفته دیرتر از موعد مقرر زایمان کنید. پزشک درباره تاریخ زایمان تخمینی، آموزش دیده است. بنابراین ممکن است تشخیص دهد که زمان زایمان نسبت به پیش بینی شما متفاوت است؛ به علاوه پزشک محافظ سلامت شما و نوزاد است و کمک می‌کند که هر دو نفر شما سالم و قدرتمند باشید.

به طور معمول، پزشک اجازه نمی‌دهد که یک هفته بعد از موعد مقرر زایمان انجام شود، اما زمانی که کودک میلی به بیرون آمدن ندارد و از تکان خوردن امتناع کند، شاید وقت آن رسیده باشد که در مورد یک روش القایی صحبت کنیم.

مطالعات در سال ۲۰۱۹ نشان می‌دهد، که استفاده از این روش در هفته ۴۱ بارداری بسیار اهمیت دارد. استفاده از این روش بهتر از انتظار زایمان با نوزاد مرده است. در این هفته مقاومت کنید، صبور باشید و این هفته را هدیه ای برای استراحت خود بدانید.

مقاله راهنمای کاربردی در مورد لباس نوزادان را بخوانید.

مراجعه به پزشک در مواقع خاص

در هفته چهلم بارداری زمان به کندی می گذرد، اما به خود مسلط باشید. جنین در رحم شما تقویم ندارد که زمان مقرر را به او یادآوری کند، پس با این وجود ممکن است، شما قبل، بعد یا در زمان زایمان باشید؛ پس فرصت‌های پایانی را غنیمت بشمارید و سوالات خود را از پزشک بپرسید. در این قسمت از مقاله، با سوالات و نکاتی که باید از پزشک پرسیده شود، آشنا می‌شوید.

۱- مدت زمان باقی مانده از دوران بارداری من چند روز است؟

چه ناامید باشید که زایمان شما طول کشیده است و چه امیدوار باشید که چند روز دیگر فرصت دارید، باید اتاق کودک را سر و سامان دهید، باید از پزشک بپرسید که چقدر از زمان زایمان شما باقی مانده است و چگونه باید زایمان کنید.

۲- برای سرعت دادن به فرایند آمادگی برای زایمان چه کاری باید انجام دهم؟

اگر به مرز هفته چهلم بارداری رسیده اید و ناامید هستید، بهتر است از پزشک خود بخواهید شما را معاینه غشایی کند. در طی این روش پزشک دست خود را بین غشا و کیسه آمنیوتیک می‌کشد، این روش اگر چه ناخوشایند است، اما به سرعت فرایند زایمان بسیار کمک می‌کند.

۳- القای زایمان چه موقع لازم است؟

برای همه ما روشن است که اولویت پزشک، سلامت شما است و اگر فکر کند که شما و نوزاد حال جسمی مناسبی دارید، احتمالا شما را برای انجام زایمان طبیعی تشویق می‌کند. با این وجود در برخی از موارد نیز ممکن است القای زایمان احتیاج داشته باشید که در این صورت باید با پزشک خود درباره آستانه معمول انتظار صحبت کنید و خود را برای روش القا آماده کنید.

۴- روش القا چگونه انجام می‌شود؟

اگر انجام فرایند القا در پیش روی شما باشد، لازم است درباره پروتکل‌های اساسی آن با پزشک خود صحبت کنید. پزشک ممکن است در ابتدا برای انجام فرایند القا از داروهای شروع کننده زایمان یا پروستاگلاندین‌ها استفاده کند که به صورت خوراکی یا تامپون استفاده و باعث می‌شود که دهانه رحم شما به تدریج نرم و آماده زایمان شود. همچنین ممکن است تزریق پیتوسین به گردنه رحم نیز توسط پزشک تجویز شود.

۵- آیا رابطه جنسی در این هفته مجاز است؟

بسیاری از پزشکان به انجام رابطه جنسی در هفته چهلم بارداری تاکید دارند و حتی بر این باورند که رابطه جنسی موجب تسریع در زایمان می‌شود.

 مقاله آیا درد لگن و کیست تخمدان می‌تواند نشانه سرطان باشد را بخوانید.

علائم هفته چهلم بارداری

در پایان بارداری ذهن شما به هم ریخته و علاوه بر احساس درد و اضطراب ممکن است متوجه ورم دست و پای خود شده باشید. در واقع در این مرحله از بارداری تمام علائم جسمی بارداری را احساس می‌کنید که در عین طاقت فرسا بودن، گیج کننده نیز هستند.

انقباضات براکستون هیکس

احتمالاً اکنون چند هفته ای است که به طور تمرینی دچار انقباضات براکستون هیکس شده اید. این انقباضات مکرر موجب سفت شدن شکم و درد خفیف می‌شوند که بسیار ناخوشایند هستند، اما تشخیص این نوع انقباضات از انقباضات زایمانی کمی دشوار است. 

یک نکته را به خاطر بسپارید اگر انقباضات شما نامنظم است و از نظر شدت و فراوانی افزایش پیدا نمی کنند، این انقباضات فرعی قبل از زایمان هستند.

از بین رفتن پلاگ مخاطی رحم

پلاگ مخاطی به عنوان یک سد حفاظت کننده از دهانه رحم در برابر نفوذ باکتری‌های بیماری‌زا عمل می‌کند، که در اواخر بارداری ممکن است به صورت ترشح یا تکه ای دفع شود. با این که بسیاری از خانمها این اتفاق را چند روز یا چند ساعت قبل از زایمان تجربه می کنند.

اما با این حال ممکن است، برخی از زنان پلاگ مخاطی را هفته ‌ها زودتر از دست بدهند، اگر دفع پلاگ مخاطی با لکه‌ های قرمز و خونین همراه است، با این که نگران کننده به نظر می‌رسد اما هنوز صبر کنید، زیرا ممکن است مراحلی دیگری نیز وجود داشته باشد.

پایین آمدن شکم

در هفته چهلم بارداری ممکن است از خیلی از اطرافیان بشنوید که شکم شما کوچک شده یا پایین آمده است. از این بابت نگران نباشید؛ زیرا در این هفته سر کودک پایین و نزدیک استخوان‌های تناسلی شما قرار گرفته است و برای فرود نهایی آماده می شود. اما این علائم نیز می‌تواند چند ساعت تا چند روز قبل از زایمان رخ دهد.

اسهال

بدن می‌داند که در هر شرایطی چه کاری باید انجام دهد، اسهال یک سیگنال رایج از طرف بدن است که به فرآیند زایمان کمک می‌کند. به این صورت که روده به سرعت خود را پاکسازی می‌کند تا رحم با تمام توان و کارایی منقبض شود.

غریزه ‌های ناگهانی

اگر یک دفعه تمایل به تمیز کردن و تزیین اتاق کودک خود دارید یا دوست دارید اتاق و کابینت‌ها را مرتب کنید، این می‌تواند به غریزه ناگهانی مرتبط با زایمان ربط داشته باشد؛ در حالی که خیلی از خانم‌های باردار در سه ماه سوم بارداری این غریزه را احساس می‌کنند، برخی از مادران قبل از زایمان دچار این جهش شگفت آور می‌شوند.

خستگی و بی‌خوابی

در کنار غریزه ناگهانی انجام کارها برای زنان باردار، برخی نیز ممکن است احساس خستگی زیادی داشته باشند و از پس کارهای روزانه خود نیز برنیایند، همچنین انقباضات فرعی براکستون هیکس می‌تواند باعث شود، خواب شبانه کم شود.

انقباضات واقعی

شما در هفته چهلم بارداری ممکن است انقباضات اصلی را احساس کنید، زیرا رحم شما در حال آماده شدن برای زایمان، نرم، نازک و پهن شدن است، در این مرحله، احتیاجی به عجله کردن برای رفتن به بیمارستان نیست؛ اما اگر انقباضات را در فواصل منظم‌تر، مکرر و شدیدتر احساس می‌کنید، با پزشک خود تماس بگیرید.

مقاله خود ارضايي در زمان بارداري همراه با خطر یا بدون خطر را بخوانید.

تشخیص زمان زایمان

پایان بارداری پر از حدس‌های نابجا و هشدار‌های دروغین است، اما چند روش درست وجود دارد که به شما در شناخت علائم اصلی زایمان کمک می‌کند.

پاره شدن کیسه آب

اگر کیسه آب شما قبل یا بعد از شروع انقباضات پاره شود، می‌توانید به نزدیک بودن ورود نوزاد اطمینان حاصل کنید. پارگی غشای شما ممکن است به صورت چشمگیر یا قطره قطره اتفاق بیفتد. اگر مطمئن نیستید که مایع آمنیوتیک ترشح می‌کنید یا ادرار، چند روش برای بررسی وجود دارد. از جمله این روش‌ها ایجاد فشار کگل برای جلوگیری از جریان پیدا کردن مایع ترشح شده است.

همچنین لازم به ذکر است که مایع آمنیوتیک برخلاف ادرار بی رنگ و بی بو است. اگر کیسه آب شما به صورت خود به خودی پاره شده است، باید با پزشک تماس بگیرید یا به بیمارستان مراجعه کنید؛ زیرا تا ۲۴ ساعت آینده کودک خود را ملاقات خواهید کرد.

انقباضات

در این مرحله نیز تشخیص انقباضات اصلی از براکستون هیکس کار دشواری است، اما اگر انقباضات در فواصل منظم، با شدت بیشتر و بدون وقفه بودند، یک هشدار جدی برای زایمان محسوب می‌شوند.

انجام چهار کار مهم در هفته چهلم برای بارداری سالم

ممکن است از این فرصت که تا زایمان دارید، به عنوان فرصتی برای انجام کارهای خود یا آماده شدن برای زایمان طبیعی استفاده کنید. در این قسمت از مقاله، انجام چند کار برای گذراندن زمان و تسریع در زایمان پیشنهاد می‌شود.

قدم زدن

اگر می‌خواهید زمان را به سرعت پیش ببرید، قدم بزنید و امور کار را با پاهای خود در دست بگیرید، پیاده روی جنین را پایین می‌آورد و به اتساع (گشاد شدن) و برافروختگی دهانه رحم کمک می‌کند.

برقراری رابطه جنسی

اگر پزشک توصیه می‌کند، می‌توانید با شریک زندگی خود رابطه جنسی برقرار کنید، البته دلیل قطعی وجود ندارد که رابطه جنسی می‌تواند موجب تسریع فرایند زایمان شود، اما امتحان آن ضرری ندارد.

عاقلانه رفتار کنید

بسیاری از مادران ممکن است یقین داشته باشند که با چای، انواع مکمل‌ها و روغن کرچک می توانند زایمان می‌کنند، به شما حق می‌دهیم در این زمان شاید بخواهید هر کاری را انجام دهید که زودتر زایمان کنید، اما بهتر است، قبل از انجام هر روشی با پزشک خود مشورت کنید.

سعی کنید آرام باشید

این قابل درک است که چقدر برای آمدن مهمان خود عجله دارید، اما مهم تر از هر چیز، سلامتی شما و جنین است، پس آرام باشید و استراحت کنید. بهتر است از زمان پیش آمده لذت ببرید و مقدمات زایمان را فراهم کنید.

مقاله آیا برقراری رابطه جنسی در بارداری می تواند باعث سقط جنین شود را بخوانید.

حرف آخر

شما در هفته آخر، یعنی هفته چهلم بارداری هستید. 40 هفته سخت، طاقت فرسا و آزار دهنده را پشت سر گذاشتید و دیگر همه چیز تمام شده است. شما برنده اید و جایزه شما دیدن نوزاد دلبندتان است.